Mariusz Forecki - Wojna w Czeczenii.
Grozny, stolica Czeczenii, 17 - 21 styczeń 1995. Zdjęcia powstały w oddziale Szamila Basajewa i w pałacu prezydenckim.
W czasie rozpadu ZSRR grupa przywódców czeczeńskich ogłosiła niepodległość republiki, która trwała od 1991 do 1994, pomimo braku oficjalnego uznania przez inne państwa. W 1992 Czeczenia (wraz z Tatarstanem) odmówiła podpisania układu stowarzyszeniowego z Federacją Rosyjską czego Rosja nie uznała i w 1994 rozpoczęła wojnę mającą na celu opanowanie Czeczenii, która w 1996 zakończyła się zwycięstwem rebeliantów. Drugą próbę Rosja podjęła w 1999 – wojna trwa do dziś. Większość terytorium Czeczenii znajduje się pod kontrolą wojsk rosyjskich. Wojny te doszczętnie zrujnowały kraj.
Mimo ogłoszenia niepodległości w 1991 roku, obecnie żadne państwo świata nie uznaje niepodległości Czeczenii. W 1991 niepodległość Czeczenii uznała Gruzja (prezydentem Gruzji był wtedy Zviad Gamsakhurdia, późniejsi prezydenci zachowywali się tak jakby tej decyzji nie było, nie nastąpiło jednak formalne jej anulowanie). Niepdległość Czeczenii uznawał też Afganistan pod rządami Talibów. Opinia publiczna na świecie jest podzielona; część obserwatorów uważa, że Czeczeńcy bronią niepodległości kraju przed Rosją, inni zaś uważają, że nadrzędnym jest prawo Federacji Rosyjskiej do zachowania całości swego terytorium.
Oficjalne uzasadnienie władz Federacji Rosyjskiej wojny z Czeczenią mówi o obronie integralności terytorialnej Rosji i walce z separatystycznymi, fundamentalistycznymi grupami muzułmańskimi. Jednak wielokrotnie władze moskiewskie wykorzystywały różne wydarzenia (np. 11 września 2001 r., czy rozwój światowego terroryzmu) do tłumienia wszelkiego przeciwstawiania się władzom centralnym.
Szamil Basajew urodził się w 1965 r. Znany stał się podczas pierwszej wojny czeczeńsko-rosyjskiej. Kierował oddziałem, który w 1995 r. najechał na Budionnowsk. Czeczeńcy zabarykadowali się w szpitalu, biorąc do niewoli tysiąc zakładników. Rosjanie zmuszeni zostali do negocjacji i wypuszczenia bojowników Basajewa do Czeczenii. W 1996 r. dowodził operacją odbicia Groznego. Ubiegał się o urząd prezydenta Czeczenii, przegrał jednak z Asłanem Maschadowem. Zgodził się za to objąć funkcję premiera. W 1998 r. zrezygnował ze stanowiska. Słynnego komendanta polowego nie udało się schwytać Rosjanom w 2000 r. kiedy zdobyli stolicę Czeczenii. Basajew zbiegł i kontynuował walkę partyzancką. Od 2001 r. stoi na czele zorganizowanego przez siebie "batalionu" najbardziej radykalnych bojowników, odwołujących się do ekstremistycznych nurtów w islamie. Bierze odpowiedzialność za każdy dokonany przez Czeczeńców zamach samobójczy w Rosji. Ponosi odpowiedzialność także za organizację wzięcia prawie 900 zakładników w moskiewskim teatrze w październiku 2002 r. oraz za zajęcie szkoły w Północnej Osetii (Biesłan) we wrześniu 2004 r.
Szamil Basajew, przywódca czeczeńskich rebeliantów i jeden z najbardziej poszukiwanych ludzi w Rosji, został umieszczony także na liście wrogów USA. Zarzuca mu się m.in. udział w atakach terrorystycznych, kontakty z Osamą ben Ladenem oraz korzystanie ze środków finansowych Al Kaidy.
Więcej informacji o wojnie czeczeńsko-rosyjskiej na stronie Stanisława Ciesielskiego.
|
)
